امروز دوشنبه, 30 بهمن 1396 - Tue 02 20 2018

https://telegram.me/emamemobin

منو

تفسیر و علوم قرآنی

حاج سيد صدرالدين کوپائی

حاج سید صدرالدین فرزند سیدحسن طباطبائی هاطلی کوپائی در شب جمعه بیستم ماه صفر اربعین سال 1301 ﮬ.ﻖ بابر با 29سال 1262 ﮬ.ش در اصفهان متولد شد.پدرش مرحوم حاج سیدحسن جعفرحسینی ازفضلای نامی واز اطرافیان مرحوم آقا نجفی بودوآقا نجفی نظر خاص به وی داشت ونظر خاص به ویداشت واصلاح بعضی از امور به وی واگذاری نموده است.

تحصیلات اساتید

عالم ربانی وحکیم عارف آیةالله حاج سیدصدرالدین کوپائی در اصفهان ونجف نزد علما معروف تحصیل نموده خصوصاً در اصفهان از محضر آخوند کاشی ،جهانگیر خان قشقائی وآقا نجفی برای تحصیل علم معقول ودر نجف در حوزه درس حکم الهی مرحوم شیخ عبدالصمد سبزواری فقیه مرحوم شیخ احمد شانه سازشیرازی حاضر شده ومنظومه حکمت سبزواری واسفار ملاصدرا را فرا گرفت .برای تحصیل فقه اصول ابتدا فرائد را نزد مرحوم شیخ ابراهیم اردبیلی خوانده وسپس در حوزه های درس سیدمحمدفیروزآبادی یزدی وسید محمدکاظم یزدی وآخوند خراسانی اضرمی شده است وی زمانی که به درس خارج اصول آخوندخراسانی می رفته بیانات آخوند در شرح مطالب کفایه را نوشته وجزوه ایی ترتیب داده که به عنوان شرح کفایه جمع آوری وهنگام تدریس برای شاگردان ازروی آنجزوه ها مشکلات عبارات کفایه را تشریح می کرده است .مرحوم آیه الله شیخ محمدعلی شاهآبادی که در ان زمان در نجف بوده وبه درس آخوند خراسانی حاضرمی شده با مرحوم حاج آقا صدر کوپائی هم مباحثه وبا هم رفاقت بسیارداشته اند.این رفاقت ودوستی صمیمانه تااین اوخرعمر وی نیز برقراربوده وهر وقت حاج آقا صدر به تهران می رفت میهمان آیه الله شاه آبادی ودر منزل آن مرحوم اقامت می نمود. پس از مراجعت از نجف به حوزه اصفهان می رفت ومورد اعتماد واحترام آقا نجفی قرار می گرفت وبعد ازوفات آقا نجفی در حوزة درسآقا جلال مسجدشاهی پسرآقا نجفی وپس از فوت آقا جلال در حوزة درس میرزا عبدالحسین مسجدشاهی پسرآقا جلال حاضر می شده است. از دیگر اساتیدمرحوم حاج آقا صدر مرحوم آیه الله سیدحسن مدرس مجاهدشهید می باشدکه مرحوم حاج میرزا علی آقا شیرازی ازوی به نام شاگرد شهیدمدرس نام می برد.  

حوزه تدریس وشاگردان

مرحوم حاج آقا صدر پس از پایان تحصیلات از نجف به اصفهان مراجعت نمودواز ابتدای ورودی به اصفهان حوزه درسی در مدرسه صدر تشکیل دادوشروع به تدریس کفایه فرائداسفار ،منظومه منطق وحکمت نمودوشرح تجریدوتفسیر صدر المتالهین را نیزتدریس می کردوچون خوش بیان بودومطالب علمی را خوب به شاگردان می فهمانید،طلّاب اطراف اورا می گرفتند.ودر مدت چهل سال تدریس متجاوز از پانصدطلبه در محضرآن استاد بزرگ حضور یافته واز علوم وکمالات وفضایل اخلاقی وی استفاده برده اند.متجاوز از بیست مرتبه منظومه منطق وبیست مرتبه بیان مطول را درس گفت،تدریس منظومه حکمت در ده سال اخیر منحصر به اوبود وشرح تجرید علاّمه  را دوبار تدریس کرد همچنین تفسیر آیه نور وسوره بقره وسوره واقعه ملا صدرا را فقط او در اصفهان درس می گفت.

درس تفسیری شبهای پنج شنبه وجمعه در حجره ی خود در مدرسه صدر داشت مدت یکسال منزل آقای حاج محمدفیض که از تجار اصفهان بود هفته ی یک شب برای مردم تفسیر می گفت ،مدتی نیز در منزل آقای محمدمحزون پسر مرحوم میرزا عبدالمحمودمحزون شاعر روزهای جمعه درس تفسیر داشت وبه تفسیر سوره النازعات می پرداخت.به قرآن وتفسیرآن علاقه بسیارداشت وسبانه روزتب تفاسیر شیعه وسنی را مطالعه می کرد ،دوره تفسیر شیخ طنطاوی وتفسیر شیخ عبده وتفسیر روح البیان شیخ اسماعیل حقی را درحجره مدرسه داشت ودر آنها سیر می کرد.در ماههای مبارک رمضان صبح وعصر قرائت قرآن می کردوعصرها درس تفسیری برای طلاب می گرفت.وی شرح صدری داشت ودر موقع تدریس حکایات وامثله ولطلائفی برای شاگردان بیان می کرد بطور که  هرچه درس طول میکشید شاگردان خسته وملول نمی شدند واز بیانات شیرین ونمکین او محظوظ می شدندهر مطلب علمی ومشکلی را به توسط مثال به شاگردان می فهماندومعقولات را تشبیه به محسوسات می کرد.هر روزه عصر تقریباً یک ساعت به غروب به مدرسه صدر می آمد ودر حجره خود مشغول مطالعه میشد تا دو ساعت از شب رفته در حجره بود ومتن کتب درسی را مطالعه می کرد وروز بعدی برای شاگردان درس می گفت. در این جا به برخی از شاگردان وی اشاره می نمائیم:حضرات آیات عظام وحجج الاسلام :

شیخ علی حیدری کاشانی ،  حاج آقا حسین شفیعی،شیخ حیدر علی صلواتی ،آیه الله ابراهیم امسنی ،شیخ عبدالکریم ملکان ،حسن عمادزاده،فضل الله ضیاءنور،سیدعلی هدایتی خواجویی،سیدمحمدعلامه فانی ،حاج آقا فخرالدین کلباسی ،میرزا ابراهیم جواهری ،میرزا جلال الدین محلاتی ،حسین آهنی (رواقی ) سیدابوالحسن بدری ،آیه الله بحرالعلوم میردامادی ،حاج آقا محمدمیردامادی،سیدعلی طباطبائی خوراسگانی ،سیدمصطفی مهدوی هرستانی ،سیدمهدی حجازی ،شیخ اسماعیل کلباسی ،شیخ محمدکلباسی ،حاج آقا رضابهشتی نژاد، سیدمصطفی بهشتی نژاد،شیخ محمدباقرصدیقین، میرسیدعلی ابطحی ،سید بهاءالدین رضوی دجهری )،سید جعفر سجادی ،حاج خانم همایونی ،حسن صدر فرزندمیرزا محمودصدر الحدثین حکیم مدرس اصفهانی .ابولحسن رضوی شیرازی ،میرزا عبدالحسین صدر المحدثین اصفهانی،ابوالقاسم پاینده ،شیخ احمدفیاض ،شیخ حیدر علی ادرمن آبادی ،سیدمحمدقهدریجانی ،سیدمجتبی صادقی احمدآبادی ،شیخ مصطفی ارسطوئی نجفآبتدی ،سیدمحمدابطحی سدهی،آقا ضیاءکجانی ،محمدآقا محزونی ،سیدمحمدحسین قهدریجانی ،سیدبهاءالدین هرندی ،سیدمهدی امامی قمشه ای ،شیخ عبدالرحیم ناصح قمشه،شیخ احمدروحانی (شیخ الاسلام ) ،شیخ مظفر قمشه ،شیخ علی کاشانی ،آقا وهاب نحوی ،آقا مهدی قناد،آقا محمدبهشتی ،سیدجواد هرندی ،میرزا عباس اسلامی ،احمدغفوریان،شیخ ابراهیم نجف آبادی ،شیخ حسن شریف روحانی ،آقا محمدخادمی ،سیدعلی خلدی نسب ،شیخ قاسم چمگردانی ،شیخ محمدباقرهرندی ملقب به محقق،شیخ علی فشارکی ،سیدجعفر کاشانی ،شیخ عنایت الله نجفی ،سیدمصطفی ابطحی سدهی ،سیدمحمدعلی میرمحمدصادقی ،شیخ جعفر الهی نجف آبادی، سیدحسن مهاجری آدرمن آبادی ،آقا عطاءا...درب امامی ، حاج معین نجفآبادی فحاج آقا رحیمیان،سیدفخرالدین صدرعاملی ،حاج آقا رضا عمارزاده.

احوال معنوی وفضایل اخلاقی :

حاج آقا صدر ،علاوه برمقام بلندی که در علوم اسلامی وتدریس وتألیف داشت ،از جایگاه ویژه ای نیز در اخلاق زهدوتقوی برخورداربودودر فضایل انسانی ومکارم اخلاقی ،مدارج بالایی را پیموده بود.تمام کسانی که شاگردی وی راداشته اند یابه شرح زندگانی او پرداخته اند،اورا شخصیتی کم نظیر در علم وعمل دانسته،ورع،پرهیزگاری،قناعت،حسن خلق،ودیگرویژگیهای برجسته یاورا ستوده اند.دروران تحصیل این عالم بزرگوار در نجف در نهایت فقروتنگدستی گذشتویکه درسن هفده سالگی،برای تحصیل به نجف اشرف رفتهبودومدت سیزده سال در آنجا ماند پس از یکی دوسال اقامت در نجف پدرش در اصفهان به رحمت ایزدی پیوست وکسی نبود که برایش هزینه تحصیل بفرستد،هرچندیکبار مدرش پولی تهیه می کرد وبه نجف می فرستاد ولی این مقدار بسیار کم بود وکفایت مخارج او رانمی دادآن زمان هم معمول نبود که علما ومراجع تقلید به طلاب شهریه بدهند وفقط مرحوم آخوند خراسانی به چند نفراز طلّاب برجسته از قبیل سیدابوالحسن مدیسه ی وآقا ضیاءعراقی وچند نفر دیگر حوالهنان میداد کهاز نانواهای نجف نان بگیرندولی پولی در کارنبود ازلاین جهت مرحوم صدر کوپائی در تمام مدت تحصیل به سختس امرارمعاش می کردوقتی بوی پختنب به مشامش می رسیدبدنش مانندبیدمی لرزید،غالباًماست وخرمامی خورد وکمتربه گوشت وروغن دسترسی پیدا می کرد.

آیه الله حاج آقا صدر ،در عین فقروتهیدستی نسبت به متمولین واغنیاءبی اعتناوفقط متوجه حضوربارتعالی بود. ویک نفر عارف حقیقی بودکه در نهایت وارستگی وبی علاقه گی به دنیا می زیست وحقیقت عرفان را درک کرده بودودر ضمن کلماتش مطالبعالی رابیان می کردومی فرمودعرفان فو ق حکمت است.

در اصفهان با مرحوم حاج ملاحسین علی صدیقین ومرحوم میرزا ابوالهدی کلباسی نمازمی گذاردوبعدازمرحوم شیخ علی اکبرنهاوندی به مرحوم میرزا ابوالهدی ارادت زیادی داشت.

مرحوم حاج آقا صدر شخصیتی ،متواضع ،درویش مسلک ،وارسته ،راستگو ،درستکار،رقیق القلب،دلسوز،غیوردر امر مذهبی وناموسی،لطیفه گو،شیرین بیان،وخوش خلق بود،بسیارمزاح می کردومی خندید.می گفتوقتی من بمیرم مردم می گویند خدا رحمتش کندمتلک می گفت! در نهایت قناعت وعزت نفس زندگی می کردوبا اینکه عمری را به سختی گذرانیدوگرفتاراختلال امرمعاش بودولی هرگزقدمی برخلاف حق دیانت برنداشتواز جاده راستی ودرستی ودینداری منحرف نشد.

دربین حکمای معاصر به حکم محقق آقا میرزا مهدی آشتیانی عقیده مندبودواورا بزرگترین حکیم معاصرمی دانست وبه احاطه اودر حکمت وعرفان تسلط اودر معقول ومنقول معترف بود.دربین وعاظ ومبلغین معاصربه آقای راشدعلاقه داشت واورا مردی دانشمند وروشن فکرمی دانست .در زمان رضا خان موقعیکه آقای راشد رابه جرم حق گویی درزندان شهربانی اصفهان حبس کرده بودند به دیدن وی رفته وابداًبرای خو واز این واقعه اظهار تأسف می نمود. درعین حال جذابیت خاصی داشت ،در جلسات انس دوستان شرکت می نمودوبرای خود تعیّنی از علم ومقام قائل نبوده.معمولاًروزها در مدرسه صدر به تدریس فلسفه وکلام ومعانی وبیان اشتغال وتدریس خود رابااشعارمناسب می آراستوبه راستی ادیبی بودکه درسش زمزمه محبت بودوشاگردانی از روی عشق وصفا پیرامونش گرد می آمدند.

آیه الله حاج سیدصدرالدین کوپایی از نگاه دیگران

1-   حاج میرزا حسن خان جابری انصاری (1287-1376ﮬ .ق)

حاج سیدصدرالدین هاطلی الشّهیدبه کوپایی ،فقیهی رشیدوحکیمی مفیدبوده ،سالها به تدریس حکمت وفقه ادبیات در مدرسه صدر تاپایان زندگی مشغول بود.

2-   سیدمصلح الدین مهدوی (1334-1416 ﮬ .ق)

عالم زاهدفقیه حکیم مفسر ،مردی وارسته وجامعجمیعملکات وفضایل انسانی بودوالحق ملکی بودبصورت بشر در عین فقروتهیدستی نسبت به متمولین واغنیاءبی اعتناءوفقطمتوجه به حضرت باری تعالی بود.

3-   حکیم مدرس اصفهانی

مرحوم حکیم مدرس اصفهانی از شاگردان حاج آقا صدر صفات حسنه وفضایل اخلاقی ومراتب علمی استادش را می ستود واز روابط دوستیوانس والفتی که باآن حکیم فقیه داشت یادمی کردومی فرمودند:

«آقا صدرالدین کوپائی (ره) همیشه مراتحسین وتشویق می نمود ومحبت وعنایت زیادی به من داشت واستعدادونبوغ خدادادی مرا می ستود وچندین بارکهبرای مثال –درمتن شرح لمعه یا کفایه اشکالاتی را مطرح می نمود ومن به دقت پاسخ می دادم،مرا تعریف وتمجیدمی نمود».

4-   دکتر سیدمحمباقر کتابی از شاگردان حاج آقا صدر :

مرحوم سیدصدرالدین هاطلی ،مردی وارسته ودارای ملکات وفضائل انسانی بود.نسبت به مال وریاست های دنیابی اعتنائی راداشت.دانش تقوی ووارستگی را بهم آمیخته بود.متواضع وقانع زندگی می نمودودر عین حال جذابیّت خاصی داشت،در جلسه انس دوستان شرکت می نمودوابداًبرای خودتعینی از علم ومقام نبود.نگارنده به خاطردارم در جلیه ی با دوستان که صبحهای جمعه با عدّه ی از دوستان داشتیم گاهی مرحوم سیدصدرالدین کوپائی باکمال بزرگواری شرکت می فرمود .وآیاتی از قرآن را تفسیرمی نمود.

5- میرزامحمدعلی حبیب آبادی(1308-1396ﻫ.ق):

حاج آقا صدر کوه پایه ای ،از علما وحکمای اصفهان بودوسالها د این شهردرعلوم عقلیه ونقلیه تدریس می نمود.

آثاروتألیفات:

حاصل پربرکت وتلاش مستمرحاج آقا صدر،علاوه برتربیت شاگردان مبرّزومحقق ،به جای گذاشتنآثاری از جمله :کتاب شروق الحکمهدرحل معضلات اسفارومنظومه که آن رادردورهِاشتغال خوددر نجف موقعی که اسفار را نزد مرحوم شیخ عبدالصمد سبزواری می خوانده،نوشته است،این کتاب 45جزواست.وکتاب بزرگ دیگری که شرح مطالب کفایه می باشدواین کتاب راهم وقتی به درس خارج اصول آخوندخراسانی می رفته،بیانات آخونددر شرح مطالب کفایه را نوشته وجزوه های تربیت داده بوده وبرای شاگردان از روی آن جزوه مشکلات عبارات کفایه را تشریح نموده است .

وفات:

مرحوم آیه الله حاج آقا صدر درسه سال آخرعمرشریفش چون به فشار خون مبتلاشده بود،دیگربه امرتدریس نپرداخت،وسرانجام درشب چهارشنبه پنجم جمادی الاولی سال 1372 ﻫ.ق برابربااول بهمن 1331 ﻫ.ش ،در منزلخودبه مرض سکته درگذشت.

قابل توجه اینکه گویندروزآن شبی که آن بزرگوار در آنشب از دار غروربه سرای سرورارتحال فرموددر مجلس فاتحه علامه فقیه مرحوم آقاسیدمحمدکوه کمره ای در مدرسه صدر در حضور جمعی فرمودهبودکه فردانوبت مناستوبه همکیفیت فرداوفات یافتودر همان محل مجلسختم جهتاو گرفتند.

پیکرمطهرویرا پساز بردن به مدرسه صدربا حضورطلاّب وبزرگان صفهان از جمله آیه الله شیخ محمدباقرزندکرمانی ازارادتمندان وی آیه الله شیخ احمدفیاض ،آیه الله سیدعبدالحسین طبیب،آیه الله حاج سیدمحمدباقرتویسرکانی به تخت فولادتشییع کردندودر حین تشییع این شعررا می خوانندند:(ابکی ابکی لفقدفقیهنا-ابکی ابکی لغربةدنینا) پس از آن پیکرپاک این عالم بزرگوار در بقعه این تکیه ،بلاآمرحوم حاج میرزا ابوالحسن بروجردی به خاک سپردند .

 سنگ مزار این عالم بزرگوار به دلیل خوردگی وقابل خواندن نبودن تعویض وتوسط مجموعه فرهنگی مذهبی ،تاریخی تخت فولاد با متن زیر برروی مزار نصب گردید.

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد